Jak twierdzi think-tank Ember w swoim najnowszym raporcie, mimo zakazu z unijnego rozporządzenia metanowego, który wszedł w życie w styczniu 2025 roku, nowe dane satelitarne sugerują, że uwalnianie metanu z systemów odmetanowania kopalń węgla utrzymuje się w kilku lokalizacjach w Polsce – największym emitencie metanu z węgla w UE.

Bezpośrednie obserwacje potencjalnego naruszenia przepisów zwracają uwagę na krytyczną lukę między regulacjami a rzeczywistością. Pokazują, że bez niezależnej weryfikacji i odstraszających kar, rozporządzenie nie doprowadzi do znaczących redukcji emisji, które są technicznie wykonalne i pilnie potrzebne dla realizacji celów klimatycznych.

Najważniejsze ustalenia raportu:

W 2025 roku aż 96% smug metanu (109 ze 114 analizowanych) nad lądową infrastrukturą energetyczną w Europie zaobserwowano nad polskimi kopalniami węgla – co czyni Polskę największym super-emitentem metanu z paliw kopalnych w UE.

W 2025 roku satelity zaobserwowały uwalnianie metanu w przypadku 5 z 22 systemów odmetanowania polskich kopalń węgla – mimo unijnego zakazu. Jest to szczególnie niepokojące, biorąc pod uwagę, że wciąż nie opracowano systemów weryfikacji emisji ani kar za łamanie zakazu.

Metan z systemów odmetanowania, którego uwolnienie zaraportowały kopalnie, wystarczyłby do ogrzania 14,5 miliona polskich domów przez tydzień. W 2024 roku polskie kopalnie wykorzystały 70% gazu wychwyconego przez systemy odmetanowania, emitując pozostałe 57 tys. ton do atmosfery. Ten bogaty w metan gaz mógłby zostać użyty jako źródło energii.

Unijne rozporządzenie metanowe przyniesie znaczące redukcje emisji tylko wtedy, gdy będzie skutecznie egzekwowane. Niezależna weryfikacja emisji i odstraszające kary za naruszenia są niezbędne do zapewnienia skutecznego wdrożenia rozporządzenia.